شنبه , ۲ شهریور ۱۳۹۸

داستان بید سایه

محمدرضا محمدزادگان

می‌گویند به شیرش رفته هر كس دلیر باشد . خیرالنساء این را خوب می‌داند . می‌داند كه دختر به خودش رفته كه شبگاه تاریكی را می‌تاراند. روز هم اگر در پی نباشد توفیری نمی‌كند . روز نبوده انگار از الست روز نبوده . دنیا هم كه سنگ‌ا‌ش گذاشتند شبگاه بوده است. روایت دست به دست گشته تا این جا می‌گوید شبگاه سنگ روی سنگ قرار می‌گیرید. خیرالنساء می‌گوید. به منیژه می‌گوید هیچوقت پاپی نشده نمی‌شود دختر كجا بوده حتا اگر دیر وقت می‌آمده با كوله‌ای كاغذ. وقتی هم می‌پرسید از سر كنجكاوی دختر می‌گفت این كاغذها طوماری است كه دهقان برای ارباب پیچیده است.
خیرالنساء می‌گفت خواب دیده . دیده خواب آمده بعدكاغذها یكی یكی آمده‌اند و دسته شده‌اند . دست هم درست شده انگار سایه را پس بزنی چیزی پیدا آید ‍، دختر ایستاده بود روبه‌رویش .
منیژه می‌گوید خیرالنساء گفته عمرم را بگیرند از وسط نصف كنند اما هرچه هست بگذرد . همین سنگ‌ها ، سایه‌ها و بید حتا كمی بگذرد تا اینكه … فراموش كرده بگوید هرگاه همین سنگ‌های قهوه‌ای عقب‌تر برگردند می‌شوند خشت خام یا بید اگر پشت سرش را نگاه كند می‌شود نهالی كه تازه می‌خواهد بروید .
نفس چاق می‌كند منیژه به قلیانش فرق می‌زند دوباره خیره می‌شود به روبه‌رو به جایی ، نقطه‌ای كه در شبگاه كذایی بوده است . اگر نبوده پس چرا گفته به خیرالنساء گفته بود ؛«مثل خواهرمی».
همان گاه یا دیگر گاهی بوده منیژه دیده سایه‌ها دختر را ول نمی‌كنند و دختر آنها را می‌تاراند . منیژه می‌گوید اول بار خواب آمده ،سایه‌ها همه با هم آمدند . می‌گوید و نی را می‌تاباند دیگر گاهی نه چندان دور هم كه نی را تاباند گفت«من و خیرالنساء یك جان و دو قالبیم ، از یك پوست و گوشت هم كه نباشیم ، نباشیم» و بعد خیره نگاه كرده به روبه‌رویش به خیرالنساء كه نشسته بود مثل سایه .
سایه‌ی ناشتا بوده وقتی گفت شبگاه را نگاه كه می‌كنی اندازه كه بگیری چند بدستی كوتاه‌تر می‌زند از روز . می‌گوید حتا دیده‌ام چطور با هم چنگ و بور شده‌اند و بعد از اینكه خیرالنساء خوانده «رسید مژده كه ایام غم نخواهد ماند» دختر ساكت نمانده گفته اگر كاری نكنیم دست روی دست خواهد ماند . مانده بود كه تیر آمده . دختر ندیده تیر آمده تابنشیند تا شكل صنوبری‌ی پیرهن‌اش را بشكند .
شكل‌های صنوبری كه بشكند ، می‌گویند هر چه بید و سنگ‌های قهوه‌ای یا خشت خام به جایی می‌روند كه اگر سایه نباشد تاریكی‌ی مطلق است . و پشت بندش گفته اما بید به شبگاه می‌روید تا بیاموزد سایه كند.
نهال بید كه بالا بیاید خیرالنساء می‌تواند گلیمی پهن كند هر پنجشنبه تا هرچه بید و سنگ‌های قهوه‌ای تاریك شوند .می‌تواند بنشیند،بخواند و تاریكی را بتاراند . دختر گفته از تاریكی نمی‌ترسد ‍‍‍، باید هر چه درخت از آفت پاك شود. باید هر چه گفتم یا گفتی همان شود تا آنكه تاریكی نتواند بجنبد شبگاه هم اگر در تاریكی‌ی كوچه كه می‌جنبیده می‌آمد با كوله‌ای كاغذ نمی‌ترسید . منیژه می‌گوید دیده خیرالنساء قاب عكس را برداشته و تور سبز آن‌را پس زده پاكش كرده بادست . دیده خیرالنساء نشسته چای ریخته برای خودش كه ریخته برای دختر هم ریخته ، هرپنجشنبه می‌ریزد .
نفس چاق می‌كند به قلیانش فرق می‌زند می‌گوید دلم می‌خواهد تا هستم ببینم دست‌های دخترم بید سبزی شده سایه دارد . می‌گویدكسی كه سایه‌اش نباشد عمرش به بار نیست . دیگر گاهی هم كه ربابه آمد می‌نشینیم زیر سایه‌ی بید ، زیرسایه‌ی دست‌هاش . بعد هم گفته به منیژه گفته بید هی رشد می‌كند صنوبر هم بالا می‌رود تا به پشت بام می‌رسد . می‌تواند به خانه‌ی نرگس هم نگاه كند ببیند نرگس از خانه بیرون می‌رود . پی‌اش كه راه بیفتد می‌داند رفته خانه‌ی ملا غلامرضا رخت بشوید . حتا می‌تواند ببیند نهال اشرف دال را كه بید بلندی شده اما كسی نمی‌بیند ، كسی كه خواب است نمی‌تواند ببیند نه سایه نه تاریكی را .
خیرالنساء دیده بود . به منیژه گاهی كنارش زانو بغل نشسته می‌گوید چند شبگاه پیش خواب دیده‌ام دیده پایش نیست ، یا هرچه بوده نمی‌توانسته بگریزد. با هوار بلندی از خواب پریده ربابه هم پریده بود از خواب. به خیرالنساء آب داده وقتی دیده می‌لرزد فهمیده تشنه است .گرگ و میش پای بید را خیرالنساء آب می‌پاشد صلوات هم فرستاده لب‌اش می‌جنبید . صدای تیر را هم كه شنید صلوات فرستاد . فردای همان شبگاه كه صدای تیر را شنید ، صنوبر شكسته‌ی پیرهن صنوبر را هم دیده بود . گفت نمی‌خواهد صنوبرش به سنگ سیاه برود . می‌گوید صنوبرم باید كنارم سبز باشد.
خیرالنساء گفته به منیژه گفته تا حالا به تنگ آمده‌ای از صدای جغدی كه نشسته بر بام خانه‌ات و ثابت نگاه‌ات می‌كند. می‌گوید صنوبر همیشه به پشت بام نگاه می‌كرد . گاه گداری هم كه می‌پرسیده به چه نگاه می‌كنی ، می‌گفت:«جغد».
منیژه نی قلیانش را می‌تاباند می‌گوید عصایم شكسته . دوتا شده‌ام . غربتی‌هام پیرم كرده‌اند .شیرم حلالشان . به خیرالنساء می‌گوید شب چهارشنبه است ،بهتر است اسفند دود كنیم .
نی قلیانش را زمین می‌گذارد با بال مینارش گونه‌هایش را پاك می‌كند می‌خواند :
«روزی باز شانه‌های تو بودم / امروز بال ناتوانی من باش ».
صدای تیر كه خوابید دود اسفند هم كه نشست خیرالنساء نبود . رفته یا دود شده با اسفند پیچیده لابه لای برگ‌های بید كه در تاریكی ، شیون زده تكان می‌خورند . همان گاه یا دیگرگاهی بوده منیژه دیده بید صنوبر و بید خیرالنساء سربر شانه‌های هم پشت بام را نگاه می‌كنند و با نرمه بادی خنك كه می‌وزد خیرالنساء صنوبر را می‌بوسد.

.

 

همچنین ببینید

ژیلا تقی زاده

خانه ای باید

       ژیلا تقی زاده خانه ی من تنها یک پنجره دارد.آن هم رو به دیواری ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>